BÁO CÁO ĐỀ DẪN HỘI THẢO CHUYÊN ĐỀ
“NGHIÊN CỨU VÀ ĐÀO TẠO VIỆT NAM HỌC:
TIẾP CẬN CHUYÊN NGÀNH VÀ LIÊN NGÀNH”
Phạm Đức Anh
Viện trưởng Viện VNH&KHPT, ĐHQGHN
Kính thưa:… ….
Kính thưa quý vị đại biểu!
Kính thưa các nhà khoa học tham dự Hội thảo!
Việt Nam là quốc gia có vị trí địa – chính trị, vị thế và vai trò quốc tế quan trọng, có nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ, cũng như truyền thống lịch sử, văn hóa… Do vậy mà từ lâu, Việt Nam đã thu hút sự quan tâm nghiên cứu của đông đảo giới học giả, trở thành một trong số ít những quốc gia có nền đất nước học phát triển mạnh mẽ ở cả trong nước và trên thế giới. Quá trình phát triển của ngành Việt Nam học gắn liền với những bước đi lên của Việt Nam, với sự củng cố tiềm lực, uy tín, vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Việt Nam ngày càng được cộng đồng khoa học thế giới chú ý nghiên cứu nhiều hơn; và ngược lại, nhiều nhà khoa học đã nổi tiếng khắp thế giới với tư cách là chuyên gia về Việt Nam học. Cộng đồng Việt Nam học trong nước và quốc tế là nhịp cầu trí tuệ, nhịp cầu văn hóa kết nối Việt Nam với thế giới.
Nhận thấy Việt Nam phải trở thành trung tâm hàng đầu thế giới về Việt Nam học, là “thánh địa” của giới nghiên cứu Việt Nam ở trong nước và quốc tế, mà từ năm 1998, ĐHQGHN đã phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức thành công Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ nhất tại Hội trường Ba Đình lịch sử. Cho đến nay, 6 kỳ Hội thảo quốc tế Việt Nam học đã được tổ chức thành công, mang lại nhiều kết quả và giá trị tốt đẹp, tạo dựng uy tín và những ảnh hưởng to lớn ở trong nước và trên thế giới. Các kỳ Hội thảo luôn nhận được sự quan tâm sâu sắc và ủng hộ mạnh mẽ của lãnh đạo Đảng và Nhà nước; thu hút được sự tham gia của đông đảo giới nghiên cứu Việt Nam ở trong và ngoài nước; sự đánh giá cao của dư luận xã hội.
Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ 7 dự kiến sẽ được tổ chức trọng thể vào ngày 25/10/2025 với chủ đề “Việt Nam: phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới”. Hội thảo lần thứ 7 được diễn ra vào thời khắc lịch sử đặc biệt, khi cả nước hân hoan kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc, tích cực hướng tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng CSVN, và nhất là khi cả đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Để hướng tới Phiên toàn thể (ngày 25/10), các Hội thảo quốc tế chuyên đề được tổ chức trong khoảng thời gian từ tháng 8 đến đầu tháng 10. Hội thảo chuyên đề “Nghiên cứu và đào tạo Việt Nam học: Tiếp cận chuyên ngành và liên ngành” ngày hôm nay, do Viện VNH&KHPT tổ chức, là một trong số đó.
Mục đích tổ chức Hội thảo chuyên đề ngày hôm nay nhằm:
– Tạo ra một diễn đàn học thuật rộng rãi để các chuyên gia, nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế cùng nhìn nhận, đánh giá về sự phát triển của ngành Việt Nam học trên thế giới và ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay; cập nhật, chia sẻ những kết quả, thành tựu mới trong nghiên cứu và đào tạo Việt Nam học, dưới cả góc độ tiếp cận liên ngành và chuyên ngành.
– Thông qua đó, hội thảo góp phần thúc đẩy phát triển ngành Việt Nam học, mở rộng mạng lưới hợp tác nghiên cứu – đào tạo về Việt Nam, đồng thời gắn kết hơn nữa hoạt động học thuật với yêu cầu phát triển đất nước đang đặt ra; góp phần giới thiệu và quảng bá hình ảnh về đất nước, con người Việt Nam ra thế giới.
– Hội thảo chuyên đề hôm nay cũng nhằm chuẩn bị nội dung chuyên môn và các điều kiện cần thiết cho Phiên Toàn thể của Hội thảo (Rà soát đội ngũ chuyên gia Việt Nam học trong nước và quốc tế; Tăng cường, mở rộng kết nối đội ngũ nghiên cứu Việt Nam; Đẩy mạnh truyền thông về Hội thảo Việt Nam học lần thứ 7).
Phạm vi nội dung của Hội thảo chuyên đề “Nghiên cứu và đào tạo Việt Nam học: Tiếp cận chuyên ngành và liên ngành” được xác định bao gồm:
– Kết quả nghiên cứu mới về Việt Nam từ các tiếp cận chuyên ngành: Lịch sử, Văn học, Nghệ thuật, Ngôn ngữ, Hán Nôm, Khảo cổ học…
– Nghiên cứu Việt Nam học từ tiếp cận liên ngành, khu vực học, khoa học phát triển; những nghiên cứu tổng hợp theo vùng, khu vực, địa phương…
– Việt Nam học với sứ mệnh quảng bá hình ảnh đất nước, con người và văn hóa Việt Nam, nhịp cầu giao lưu và đối thoại liên văn hóa
– Tư liệu nghiên cứu Việt Nam
– Giảng dạy Việt Nam học và tiếng Việt ở trong nước và các nước trên thế giới: Thành tựu, thực trạng, thách thức và những vấn đề đang đặt ra
– Nhu cầu của xã hội và thị trường việc làm của nguồn nhân lực Việt Nam học…
Điều đặc biệt ấn tượng là đến thời điểm nhận bài, Ban Tổ chức đã nhận và tuyển chọn được tổng cộng 258 báo cáo tham luận được gửi tới từ 319 nhà khoa học trong nước và quốc tế, trình bày bằng cả tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Trung Quốc. Trong số này, có 45 báo cáo của 52 học giả quốc tế đến từ 13 quốc gia trên thế giới. Đây là một trong hai Hội thảo chuyên đề nhận được số tham luận nhiều nhất trong kỳ Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần này. Số lượng đó nói lên nhiều điều, không chỉ cho thấy sự quan tâm của giới nghiên cứu đối với ngành Việt Nam học, với Hội thảo quốc tế Việt Nam học lần thứ 7, mà còn là tình cảm, sự tin tưởng của các học giả dành cho Viện VNH&KHPT, ĐHQGHN – đơn vị tổ chức Hội thảo khoa học hôm nay.
Các tác giả báo cáo tham luận đến từ nhiều trung tâm nghiên cứu và đào tạo ở trong nước (ĐHQGHN, ĐHQGtp.HCM, Viện Hàn lâm KHXHVN, Học viện CTQGHCM, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, ĐH Thái Nguyên, ĐH Huế, ĐH Đà Nẵng…), cũng như quốc tế (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Pháp, Anh, Nga, Đức, Bỉ, CH Séc, Hoa Kỳ, Australia, Thái Lan, Lào…). Trong khuôn khổ Hội thảo hôm nay, chúng tôi chưa có điều kiện in toàn bộ các báo cáo toàn văn, cũng không đủ thời gian để tất cả các tác giả trình tham luận. Chỉ có 27/258 báo cáo được trình bày. Ban Tổ chức rất mong được lượng thứ.
Trên cơ sở các báo cáo tham luận được tuyển chọn, chúng tôi tạm thời sắp xếp thành 3 nhóm chủ đề lớn, tương ứng với 3 Tiểu ban sau đây:
Tiểu ban 1: Nghiên cứu Việt Nam học: Tiếp cận liên ngành, tổ chức trực tiếp tại phòng 304 và trực tuyến qua đường truyền internet.
Tiểu ban 2: Nghiên cứu Việt Nam học: Tiếp cận chuyên ngành, trực tiếp tại phòng 302 và trực tuyến.
Tiểu ban 3: Đào tạo tiếng Việt và Việt Nam học, trực tiếp tại phòng 307 và trực tuyến.
Trong tập Kỷ yếu của Hội thảo, chúng tôi sắp xếp các báo cáo theo 3 tiểu ban, tương ứng với 3 phần. Tại mỗi phần, các báo cáo được sắp theo thứ thứ tự tên tác giả đối với người Việt Nam và theo họ đối các tác giả quốc tế.
Có thể khẳng định rằng, nội dung của các báo cáo tham luận rất phong phú và đa dạng, tiếp cận chủ đề của Hội thảo từ nhiều khía cạnh khoa học và lĩnh vực chuyên môn khác nhau, toàn diện nhưng cũng rất chuyên sâu, đưa tới nhiều nhận thức mới trên cả phương diện lý luận và thực tiễn… mà bản Báo cáo đề dẫn này chắc chắn không thể tóm lược hay diễn đạt hết được. Ban Tổ chức mong muốn, trong buổi Hội thảo hôm nay, các đại biểu sẽ tiếp tục thảo luận kỹ các vấn đề khoa học nêu trên, hướng tới sự thành công chung của Hội thảo.
Hội thảo khoa học của chúng ta hôm nay rất vui mừng và vinh dự được đón tiếp:
– GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, nguyên Chủ tịch Hội đồng – Giám đốc ĐHQGHN, Trưởng ban Tổ chức Hội thảo quốc tế VNH lần thứ 7.
– PGS.TS Phạm Bảo Sơn – Phó GĐ ĐHQGHN, Phó Trưởng ban Tổ chức Hội thảo quốc tế VNH lần thứ 7.
– Đại diện lãnh đạo ĐHQGHN, Viện Hàn lâm KHXHVN, một số bộ, ngành và địa phương.
– Cùng đông đảo các học giả, nhà khoa học trong nước và quốc tế; các anh chị em NCS, học viên cao học…
Thay mặt Ban Tổ chức, tôi xin trân trọng cảm ơn các cơ quan hữu quan và ĐHQGHN đã cho phép và hỗ trợ tổ chức Hội thảo này. Trân trọng cảm ơn quý vị đại biểu, các nhà khoa học đã gửi bài tham luận và tham dự Hội thảo hôm nay (bằng cả hình thức trực tiếp và trực tuyến).
Kính chúc quý vị luôn có nhiều sức khỏe, thành công, hạnh phúc.
Trân trọng cảm ơn./.
Tác giả: TS. Phạm Đức Anh
